Stowarzyszenie NZS 1980 wydawcą dwóch tytułów.

18 grudnia 2025

Ukazało się drugie poprawione i uzupełnione wydanie książki Pawła Skoruta, Piotra Wierzbickiego „Hubal”. Dziennik bojowy. Dziennik Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Wydawcami są Muzeum Armii Krajowej oraz Stowarzyszenie NZS 1980.

Dziennik Wydzielonego Oddziału Wojska Polskiego majora Henryka Dobrzańskiego ps. „Hubala” zostaje opublikowany w roku, w którym przypada 85. rocznica śmierci „Hubala”, majora Wojska Polskiego, który nie złożył broni po zakończeniu wojny obronnej 1939 r. i od razu przystąpił do walki z okupantem niemieckim, tworząc Oddział Wydzielony Wojska Polskiego operujący na ziemi świętokrzyskiej.

Ten bezcenny dokument to bezpośrednie świadectwo dokonań Oddziału mjr. „Hubala”. Powstał w okresie od 13 marca do 8 kwietnia 1940 r., wyszedł spod pióra pchor. Henryka Ossowskiego „Dołęgi”. Nie wiadomo, ile stron liczył Dziennik pierwotnie, do dziś ocalały 24 karty, czyli 48 stron, w złym stanie, spowodowanym trudnymi warunkami, w jakich był przechowywany – najpierw zakopany w ziemi, a w 1965 r. wywieziony do Francji. W 2007 r. syn jednego z zaufanych towarzyszy broni „Hubala”, Tadeusz Wyrwa, przekazał Dziennik do Muzeum AK.

Dziennik został opracowany przez dr. Piotra Wierzbickiego i dr. Pawła Skoruta, którzy nie tylko odczytali wszystkie ocalałe karty i uzupełnili możliwe do wypełnienia braki. Wprowadzili przypisy tekstowe i rzeczowe oraz opatrzyli publikację wstępem. Oryginał stron Dziennika oddają dołączone skany kart zrobione w podczerwieni. Dziennik bojowy po raz pierwszy doczekał się edycji w 2019 r., obecna jest poprawiona i uzupełniona. Opracowanie zawiera zdjęcia archiwalne hubalczyków i samego „Hubala” ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum AK i Instytutu Pamięci Narodowej. Całość wieńczy mapka z zasięgiem działań Oddziału mjr. „Hubala” i kalendarium dziejów Oddziału. Publikacja zawiera ponadto bibliografię oraz indeksy osobowy i geograficzny.


Kolejną pozycją wydaną przez nasze stowarzyszenie jest Strajk o duszę autorstwa Zbigniewa Żołnierczyka. Jest to kalendarium strajku na Uniwersytecie Łódzkim w styczniu i lutym 1981 r. o rejestrację Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

Studia na Uniwersytecie Łódzkiem podjąłem w roku 1977 na kierunku kulturoznawstwo, ze specjalnością teorii literatury, a potem, w 1979, na filologii klasycznej. Moi rodzice byli żołnierzami Armii Krajowej. Ich stosunek do Polski komunistycznej był jednoznaczny. Kiedy rozpoczynałem studia, była głęboka komuna. Już wtedy parałem się kolportażem bibuły. Woziłem ją do Puław, miasta z którego przyjechałem do Łodzi. W 1980 roku współzakładałem Niezależne Zrzeszenie Studentów na UŁ. Na początku 1981 roku organizowałem strajk na moim wydziale, w budynku, gdzie potem odbywały się negocjacje z ministrem Górskim. W styczniu i lutym 1981 byłem wiceprzewodniczącym Uczelnianego Komitetu Strajkowego UŁ. Po strajku redagowałem pismo NZS UŁ „Veto”. W noc 13 grudnia stan wojenny i patrol Milicji Obywatelskiej zastał redakcję „Veta” przy składaniu kolejnego numeru. Potem ukrywanie się, działalność, zatrzymanie i „internat”. Po wyjściu dalszy kolportaż, „knucie” i inwigilacja reżimowej Służby Bezpieczeństwa do roku 1988.

Zbigniew Żołnierczyk